up send share facebook twitter linkedin

Omar, een film van Hany Abu-Assad

Gepubliceerd op 21 november 2013

In het begin van de film Omar is te zien hoe de hoofdpersoon wordt aangehouden omdat soldaten hem de muur over zagen klimmen. Terwijl de soldaten een lolletjes staan te trappen moet Omar op een steen staan wachten. Hij maakt hier een opmerking over waardoor hij wordt geslagen en hij opnieuw moet wachten, nu slechts op één been. Dat Palestijnen geïntimideerd en vernederd worden, daar kunnen we ons tegewoordig helaas allemaal een voorstelling van maken. Wanneer hij wordt opgepakt omdat hij wordt verdacht van de moord op een Israëlisch soldaat gaat het er echter nog een stuk gewelddadiger aan toe, tijdens het verhoor wordt hij gemarteld. Hoe staat het eigenlijk met de rechten van Palestijnse gevangenen in Israël?

Volgens de universele verklaring van de rechten van de mens is iedereen onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Een eerlijk proces is van cruciaal belang om dit recht te waarborgen. Ook politieke gevangen hebben recht op dit proces en wel binnen een redelijke termijn. Uit het jaarverslag 2013 van Amnesty International blijkt dat in 2012 maar liefst 320 Palestijnen werden vastgehouden zonder aanklacht of proces.

In 2012 hielden gevangen een massale hongerstaking om te protesteren tegen de slechte omstandigheden waarin zij zich bevonden. Daarnaast wilden ze een eerlijk proces en streden ze tegen eenzame opsluiting en de weigering van familiebezoek. De hongerstaking eindigde ongeveer twee maanden later toen de Israëlische regering aan sommige van de eisen toegaf.

Een andere mensenrechtenschending die valt te betreuren is dat gevangen tijdens het verhoor veelvuldig worden gemarteld. Een wet die de politie en de Israel Security Agency (ISA) vrijstelt van het opnemen van verhoren is onlangs uitgebreid. Dit draagt bij aan de straffeloosheid van de ondervragers. Een ander probleem is dat de commissie die onderzoek doet naar de beschuldigingen van martelingen onder de ISA valt en daarmee niet bepaald onafhankelijk te noemen is. In de periode 2001 tot 2012 zijn er bij de autoriteiten 700 klachten van mishandeling binnengekomen, waarvan er slechts naar één een strafrechtelijk onderzoek is geopend. De vormen van mishandeling die werden genoemd waren pijnlijke en hardhandige manieren van oppakken en vastbinden, immobilisatie, slaaptekort, bedreigingen en verbaal geweld. Ook werd toegang tot advocaten en medische hulp vaak geweigerd.

Nu is Omar niet per se een film die de situatie van gevangenen in kaart wil brengen. Meer laat hij ons zien in wat voor uitzichtloze situatie de hoofdpersonen zich bevinden en hoe de bezetting hun leven beheerst. Met geweld denken ze iets te bereiken, maar dat draagt alleen maar bij aan de negatieve spiraal waarin ze zich bevinden. Geweld van de één is een legitimatie voor de ander, wekt haat en wrok op bij de volgende wat weer leidt tot meer geweld. In die zin is iedereen die geweld gebruikt ook een slachtoffer.

De regisseur Hany Abu-Assad laat zien op welke manier geweld de verhoudingen tussen Israëliërs en Palestijnen op scherp zet, en laat moedig eventuele conclusies aan het publiek.

Zie hier de speellijst van Omar.