up send share facebook twitter linkedin

Vrijheid van meningsuiting in Rusland

Gepubliceerd op 17 januari 2013

‘Rusland, niet helemaal mijn vakgebied, maar ach, ook interessant!' Dit was wat ik dacht toen ik bij de Amnesty International Studentgroup Amsterdam (AISA) hoorde dat er in deze subgroep nog een plaatsje vrij was. Dit was ongeveer twee maanden geleden. Enkele bijeenkomsten en vergaderingen verder is ons project alweer afgesloten; gisteren was onze lezing- en discussieavond over vrijheid van meningsuiting in Rusland.

Hoewel het voor veel mensen die gekomen zijn misschien slechts de zoveelste lezing was, was het voor mij iets heel bijzonders. In de aanloop naar deze avond heb ik met vele interessante mensen en zogenaamde Ruslandkenners gesproken waardoor ik het idee kreeg persoonlijk bij de problematiek betrokken te zijn. Dat is natuurlijk valse schijn, maar toch voelde het als een groot avontuur; op bezoek bij het hoofdkwartier van Amnesty International om onze plannen door te spreken, aan de telefoon met hoogleraren en een Russische journalist die me in contact kon brengen met activisten in Moskou.

Door onze lezing, maar ook door het inlezen tijdens de voorbereiding heb ik veel geleerd, en heb ik beseft dat het met de vrijheid van meningsuiting veel slechter is gesteld dan ik kon vermoeden. We kennen allemaal de zaak van Pussy Riot, maar dit is slechts een van de vele zaken die wél de (internationale) media heeft gehaald. Journalisten worden in elkaar geslagen (als het daar bij blijft), kritische stemmen worden uit de weg geruimd, mogelijkheden om je als volk te verenigen worden ingeperkt; dit zijn slechts een paar van de redenen waardoor vele misstanden niet of slechts in kleine kringen worden opgemerkt.

Een interessante vraag die gister tijdens het debat rees was of we hier iets aan kunnen en moeten doen. Los van de (filosofische) kwestie of vrijheid van meningsuiting een universeel goed is, heeft het ook te maken met de vraag of we kunnen en mogen ingrijpen in andere landen. Hebben de Russen onze hulp nodig? Zitten ze daar op te wachten? Enkele Russen in de zaal gaven aan dat zij dachten dat echte verandering vanuit de eigen samenleving moet komen. De gastspreker namens Amnesty International, Henk Hulshof, gaf echter te kennen dat hij regelmatig te maken heeft met mensen die Amnesty om steun vragen omdat ze in hun eigen land niet worden gehoord en geen mogelijkheid hebben tot hulp.

De oplossing is uiteraard niet gemakkelijk, maar wat in ieder geval geen kwaad kan is te luisteren en lezen wat er gebeurd in Rusland en wat voor geluiden er opkomen in die samenleving. Nog minder kwaad kan het om te website van Amnesty International in de gaten te houden, want binnenkort starten zij met een campagne voor vrijheid van expressie in Rusland.

Vind je het interessant om ook naar een lezing van AISA te komen? De eerst volgende keer gaat het over homorechten in het Midden-Oosten. Verder lezen: - Newsflash Russia - Amnesty